Orta Doğu’nun en kritik iki aktörü olan İsrail ve İran, jeopolitik gerilimler ve bölgesel rekabet bağlamında sık sık karşı karşıya geliyor. İki ülkenin askeri güçleri zaman zaman doğrudan çatışma tehdidi oluşturmasa da, vekil savaşlar, siber saldırılar ve karşılıklı tehditlerle tansiyon yüksek tutuluyor. Peki, İsrail ve İran’ın askeri kapasiteleri nasıl bir denge içinde?
Askeri Personel ve Yedek Güçler
İsrail: Yaklaşık 170.000 aktif asker ve 465.000 yedek personel bulunuyor. Zorunlu askerlik sistemi sayesinde nüfusun büyük bölümü temel askeri eğitim alıyor.
İran: Yaklaşık 610.000 aktif asker ve 350.000 yedek güçle bölgede en kalabalık ordulardan birine sahip. Devrim Muhafızları ve Besiç gönüllü milisleri, rejime bağlı paralel bir güç olarak öne çıkıyor.
Hava Gücü
İsrail: İsrail Hava Kuvvetleri, ABD yapımı F-35 ve F-16 savaş uçaklarıyla yüksek teknolojili bir filoya sahip. Elektronik harp ve hava savunma sistemlerinde (Iron Dome, David’s Sling) dünyada önde gelen ülkeler arasında yer alıyor.
İran: Hava kuvvetleri daha çok eski Sovyet ve Amerikan uçaklarına dayanıyor. Ancak İran, yerli üretim İHA’lar (insansız hava araçları) konusunda büyük ilerleme kaydetti. Bu alanda bölgedeki vekil güçleri de donatıyor.
Füze ve Roket Gücü
İran: Balistik füze programı, İran’ın caydırıcılığının temel taşlarından biri. 2.000 km menzile ulaşabilen Şahab ve Sejil serisi füzeleriyle İsrail dâhil birçok hedefi vurma kapasitesine sahip.
İsrail: Kısa ve orta menzilli Jericho balistik füzeleri bulunuyor. Nükleer kapasiteye sahip olduğu uluslararası alanda varsayılıyor ancak resmi olarak doğrulanmış değil.
Siber Güç ve Elektronik Harp
İsrail: Siber güvenlik alanında küresel bir lider. Mossad ve Unit 8200 gibi istihbarat birimleri sayesinde yüksek teknolojiye dayalı istihbarat ve siber operasyonlar yürütebiliyor.
İran: Siber saldırılarla bölgedeki düşmanlarına karşı asimetrik avantaj sağlamaya çalışıyor. 2020’den bu yana İsrail’e yönelik birçok siber saldırı İran bağlantılı gruplara atfedildi.
Nükleer Kapasite
İsrail: Nükleer silaha sahip olduğu kabul edilen ancak resmen teyit edilmeyen tek Orta Doğu ülkesi. Tahmini olarak 80-90 nükleer savaş başlığına sahip olduğu öne sürülüyor.
İran: Nükleer programı uluslararası denetim altında olsa da, uranyum zenginleştirme faaliyetleri sık sık gerilime yol açıyor. Henüz nükleer silaha sahip olduğu bilinmiyor ancak bu yöndeki potansiyeli Batı’nın dikkatinde.
İsrail teknolojik üstünlük ve hızlı müdahale kapasitesi ile öne çıkarken, İran ise insan gücü, balistik füze stoğu ve vekil güçleri ile etkili bir caydırıcılık sağlıyor. Her iki ülke de doğrudan bir çatışmadan kaçınsa da, askeri denge sürekli bir gerginlik ortamını sürdürüyor. Bölgede yaşanabilecek bir kriz, yalnızca bu iki ülkeyi değil, tüm Orta Doğu’yu etkileyebilecek bir potansiyele sahip.